ALEVİ’LİĞİN Ä°LKESÄ° NEDÄ°R Alevilik, bütün dinlerin harman edildiÄŸi ve son din olarakda Ä°slamiyetin içinden çıkıp yükselen bir insanlık yoludur. AleviliÄŸi Ä°slamiyetin içinde veya dışında aramaya gerek yok. Alevilik dinler dünyasını aÅŸmış, dinler üstü felsefe ve ilimle yoÄŸrulmuÅŸ bütün insanlığa açık dört kapılı bir kültür çeÅŸmesi, yönetim hukuku, sosyo-eko anlamdada paylaşımı öÄŸreten, din, dil, ırk ve cinsiyet ayrımı gözetmeksizin insanı insan olarak seven ''fena fillah ve vahdedi vucut'' felsefesiyle 'Enel Hak' düÅŸüncesiyle bütünleÅŸip en büyük araÅŸtırılması gerekn ilim ''Ä°nsan'' kavramını kabul buyurmıuÅŸtur. ALEVÄ°LÄ°K , Ä°NSANLIK ve Ä°LÄ°M YOLUYLA YAÅžAR Anadolu AleviliÄŸi, vicdan özgürlüÄŸüne, ilerlemeye ve uygarlığa sürekli kapısını açık tutmuÅŸtur. ÇaÄŸdaÅŸ anlayışıyla da, kadın – erkek eÅŸitliÄŸini, aklın üstünlüÄŸünü kendisine ilke olarak almıştır. Ä°slamda ÅŸekil öne çıktığı için Ä°slamın öngördüÄŸü farklı yorumlardan uzak durup, çaÄŸ dışı etkilenme olasılığını dikkate alarak, Alevi düÅŸüncesi, reformist olmayı, yolunu ilimle özdeÅŸlestirip çağı kendisine deÄŸil, kendisi çaÄŸa uyan sosyo-kültürel bir yaÅŸam düzeni seçmiÅŸtir. Cafer Sadık buyruÄŸundan esinlenerek yenilikci, bugünün yenisi, yarin için yaÅŸlanmış olabileceÄŸini göz önünde tutarak, kendini hergün reformlaÅŸtıran düÅŸünce akımıdır. Alevilik, insanlığın hak – adalet mücadelesinden bir halka olduÄŸu için evrenseldir,çaÄŸdaÅŸtır. Kırklar Meclisi, birlikçi, bölüÅŸümcü, eÅŸitlikçi bir meclistir. Alevilik, ırkçı, dayatmacı deÄŸil, eÅŸitlikçi, özgürlükçü, katılımcı ve çaÄŸdaÅŸtır. Ä°radi – seçenekli ve rızaidir. Ä°stekli ve teslimyetcidir. Çünkü, Talip mutlaka ikrarlıdır. Bu ikrara MürÅŸit, dede, baba da dahildir. Ä°krarın dışına hiçkimse yolumuz gereÄŸi çıkamaz. Alevilik, bir sır aynasıdır. Bir yüzü Hak’tır, diÄŸer yüzü Halktır. Yani sosyal yaÅŸam ve ekonomik mücadelesi veren bir politikadır. Alevi sisteminde gerçek bir hukuk sistemi vardır. Bu sistem içinde kimse yanlışlık yapamaz. Medeni ahlak öcelik kazanır. Sünnü Ä°slamda olduÄŸu gibi ‘Üç defa ‘’BoÅŸsun, boÅŸsun’’ diye basit anlamda kadına kesinikle haksızlık yapılmasını kabul etmez. Hatta eÅŸiniz evlilik kurumunda verdiÄŸi ikrarı suistimal etmediÄŸi sürece, eÅŸler birbirilerini aldatmadığı sürece ‘’Ä°steÄŸe göre boÅŸanmak’’ bile yasaklanmıştır. Eski geleneklerimizden kalan Ata erkil sözü kadın erkek ayırımı yapmadan gerçek anlamda kadın – erkek eÅŸit haklara sahip olduÄŸuna vurgu yapmıştır. Ana erkil sözcüÄŸü, ata erkille eÅŸ anlamı ifade etmektedir. Anadolu AleviliÄŸinde juri uygulaması vardır. Pir, MürÅŸit, Rehber üçlüsü talibi dara (Dara çekmek yargılama anlamındadır) çektiÄŸi zaman onu tesir altında bırakmamak için ÅŸu teminatı verirler ; “ Ey talip, dar olup divana durdun; Dilli ve BaÅŸlısın, özündekini eline al, gerçekleri söyle” diye suçluya özgürlük hakkı tanınır. Yani akıl ve zeka sahibi bir kiÅŸisin, gerçekleri saklamadan özünü ve vicdanını sorulayarak cevap ver anlamı taşır. Bunun adına da halk mahkemesidir. Alevi dünyası hiç bir tarih dönenminde polis sistemine gerek duymadan halk yönetimiyle de aşırı baskısız ve sivil toplum katmanları olarak yaÅŸamışlardır. Aleviler, tarih boyunca ilerici, yeniliÄŸe açık, çaÄŸdaÅŸ ve aydın olmuÅŸlardır. Her dinden insana aynı gözle bakmışlardır. Ä°nsanları deÄŸerlendirirken din, dil, ırk ve renk ayrımı yapmamışlardır. Her zaman güzel giyinmeyi, güzel konuÅŸmayı, iyi düÅŸünmeyi, sevmeyi ve sevilmeyi ilke olarak almıştır. Gelin tanış olalım, Ä°ÅŸi kolay kılalım, Sevelim, sevilelim, Dünya kimseye kalmaz” diyen ulumuz Yunus Emre olmuÅŸtur. Alevilik, tek anlamıyla kültürü, dünya görüÅŸünü, siyasi düÅŸünceyi, dini, bilimi, giyimi, yaÅŸambiçimini, hoÅŸ gürüyü, sevgiyi vb. gibi olayları içine alan, ilerici, çaÄŸdaÅŸ ve laik biçimde yorumlayarak bütün meselelere bilimsel ve gerçekçi bir gözle bakan inanç sistemidir.