Alevilik Ilke Ve Ogretisi Alevilikde temel öÄŸreti asırlardan beri gelen doÄŸaya olan inanç ve doÄŸanın gücüne saygıyla eÄŸilip, "AraÅŸtırılması gereken en büyük ilim insandır" düÅŸüncesinde birleÅŸir. Ä°nsan doÄŸduÄŸunda hiç bir din, dil, ırk, inança ait olarak doÄŸmaz. Ancak, ana karnında hangi dil ve kültürle beleniyorsa, o kültürle tertemiz bir ruh ve bendele doÄŸar. GeliÅŸme çagığında sosyolojik coÄŸrofya ortamıyla kaynaÅŸarak büyür. Batini dinlerde olduÄŸu gibi, Türkiye’de Sünnü Ä°slamiyet  dayatma ve devletin istediÄŸi gibi din eÄŸitimi verilir. Din, inanç özgürlük hakkı devletin elinde kalır. Ä°nanç devletin tekelinde kaldığı için adı ÅŸeriat olmasa bile din devleti olarak empoze edilir. Oysa, Alevilikte, inanç deÄŸiÅŸtirmek için hiç bir zaman baskı yoktur. Alevi olmak için alevi bir aileden olmak gerekmez.. AleviliÄŸi kabul etmek için kiÅŸi kendi isteÄŸiyle hazır olması gerekir. AleviliÄŸe girmek isteyenlere Talip denilir. Talip uzun bir akademik eÄŸitim yolculuÄŸuna hazır olması gerekir.  Talibe bir soru yöneltilir: “Bizim yolumuz demirden leblebi, ateÅŸden gömlektir. Bu gömleÄŸi giyebilecek, leblediyi de yiyebileceksen gel”. Bu söz insana doÄŸanın güçünü öÄŸretmeyi ve ölmeden ölüme hazırlık yoluna giden sanat sahnasini yaÅŸatmaktır. EÄŸitim sürecinde AleviliÄŸin temelini oluÅŸturan üç ilkesi vardır. Eline:              KiÅŸisel nefis terbiyesi.Hırsızlık yapmamak.                       Kendine ait olmayana el uzatmamak.                       Kendi özsaygına sahip olma.                       Hareketlerine sahip olmak.                       BaÅŸkalarını incitmemek.                       Yardıma ihtiyacı olanlara yardım elini uzatmak. Eline kavramı, kiÅŸisel baÄŸlamda yukardaki kısa açıklamadan daha da derindir. Bir tür kendi nefsini kötülüklerden temizlemektir. Açık kalpli, hayır sever ve insani yardım yapan kiÅŸi olmak demektir. Ä°stek ve ihtiyaç arasında balans yapmaktır. Ä°htiyaç fazlasını yoksullarla paylaÅŸmak. Açgözlü ve zevk düÅŸkünü olmamak. Temel ilkede, kendi kendini terbiye etmek, hareket ve tavırlarıyın insancıl olması demektir. Paylaşımı bilmektir. Elinde olanı baÅŸkalarıyla paylaÅŸmaktır. Açık yürekli olup, cömert olmaktır. Yoksula yardım eli uzatıp, paylaÅŸmayı öÄŸrenmektir. Kendi deÄŸerlerini yardıma ihtiyacı olanlarla paylaÅŸmak demektir. Beline             Zina’dan uzak dur. Ayıp olanı yapma. Nefsini kontrol et. Edepli ve                       terbiyeli ol. Hilekar / aldatıcı olmaktan kaçın. Ä°ç dünyanı bütün                       kötülüklerden temiz tut. Åževk (özünü) ve tabiyetini temiz koru.                       BaÅŸkalarına akrşı cinsel duygularını yok et. Alevilikte, törelere karşı durmak, ihanet ve boÅŸanma yasaklanmıştır. EÅŸine ÅŸevkle saygı duy. BaÅŸkalarına karşı kötü duygu ve fenalık yapmamak.EÅŸine veya hukuken hayatını paylaÅŸtığın kiÅŸiye ihanet etmemek. Karşı cinsiyeten olan insanlara tek ruh ve kendin gibi bak. Bencil duygularını yok et. Ä°ç dünyandaki kötülükleri temizle. Diline              Edep, erkan ve yol dediÄŸimiz üçlemin sonu olan Diline kavramı                         oldukca geniÅŸtir. Dil ile söylediklerine dikkat et.                     BaÅŸkalarına, kendine davranılmasını beklediÄŸin bigi davran. Küfür ve kötü dilden uzak dur.                    Kendi saygınlığını (asaletini) koru. BaÅŸkalarının aleyhinde konuÅŸma.                    Dedi kodu yapma.                    Öz dilini yabancı kelimelerle kirletmeye yer verme.                    Terbiyene sahip ol, baÅŸkalarına karşı kibar ol. Diline kuralında, kendi asaletini korumanın daha da ötesine giden deÄŸerler, alçak gönüllü olmakla, dilin yarattığı kültürel deÄŸerlere sahip çıkma anlamını da taşır. Kendi diline ve kültürüne saygı duyulmasını beklediÄŸin gibi  diÄŸer kültür ve dillere saygı duymak. Diline kuralında, kendi asaletini korumanın daha da ötesine giden deÄŸerler, alçak gönüllü olmakla, dilin yarattığı kültürel deÄŸerlere sahip çıkma anlamını da taşır. Alevilik, 2000 yıldan fazla kendi gerçek dil deÄŸerlerine sahip çıktığı için bugünlere kadar taşınmıştır. Dil aracılığıyla kendi töresini ve kültürünü korumuÅŸtur. Birlikte yaÅŸamın deÄŸerini, karşı kültürlerin ve dillerin de saygınlığına sahip çıkmakla günümüze dek gelmiÅŸtir.AÅŸağıdaki deyim, dile ne kadar önem verildiÄŸinin ifadesidir: ‘’Bir ulusu yok etmek istiyorsanız, önce o ulusun kültrünü ve gelenegini koruyan dili kirletmekle baÅŸlayınız’’ Açıkca görülen o ki, 2000 yıl sonra bile ulusal baÄŸlarımızın birarada olmasında, birbirimizi anlamamızda ve Türkce’nin bu günlere taşınmasında bile dilin ne kadar önemli olduÄŸunu görüyoruz.Gelenek, kültür ve dilin bile evrime uÄŸramasına karşın, kendimizi yenilemekle deÄŸerlerimizi korumayı baÅŸardık. O nedenledir ki, Alevilik diÄŸer millet ve kültürlerin varlığını inkar etme yerine, deÄŸiÅŸik milletleri, dil ve kültürleri kucaklayan bir düÅŸünce akımıdır. Bu da kirlenmemiÅŸ dile sahip çıkmanın yolundan geçer. Kendi diline ve kültürüne saygı duyulmasını beklediÄŸin gibi  diÄŸer kültür ve dillere saygı duymak. Alevi BektaÅŸi kültüründe inancın temel taşını oluÅŸturan dört kapı kırk makam asırlarca süregelen gelenektir. Ne varki, bunca yıl sünni kalem ustaları bunu iman, namaz ve niyazla karıştırmışlardır. Dedelik kurumunu bir çıkar, sömürü aracı olarak gören dedeler de sünni yazarlara malzeme saÄŸlamışlardır. Ä°ÅŸte bizce atamızdan yadigar kalan sözler....... AleviliÄŸin öÄŸretisi bir eÄŸitim sahnaesidir, bu akademik olgunlaÅŸma sahnesini sırayla veriyoruz. AleviliÄŸin ilk temel taşı olarak ÅŸu sıralamayı yapabiliriz: Åžeriat AteÅŸ, Bir baÅŸka söyleyiÅŸle Åžeriat Anadan doÄŸmak Tarikat Su   Tarikat Ä°krar verip, peyman almak Marifet Gök   Marifet  Nefsini Bilmek, ölmeden ölümü tadmak Hakikat Yer. (Topraktır)   Hakikat  Özünü bilmektir. Yine bir baÅŸka deyiÅŸle, dualarımızda bile bizim yolumuz altıgendir diye geçer. Bu deyiÅŸe biz ÅŸu gözle bakarız.  Åžeriat AteÅŸ, Bir baÅŸka söyleyiÅŸle Åžeriat Bir ilkokul Tarikat Su   Tarikat Ortaokul Marifet Gök   Marifet  Lise Hakikat Yer. (Topraktır)   Hakikat ise Üniversite Hak için Hak aramak Akıl   Hakı aramak  Lisans ve Üstlisans Yapmak Hakla BütünleÅŸmek Ä°limdir      Hakla BütünleÅŸmek Doktora yapıp  – Ä°limin sonuolmadığını göstermektir GörüleceÄŸi üzere; Alevi BektaÅŸi düÅŸüncesi doÄŸayla bütünleÅŸmiÅŸ hakkı akılla aramış, ilim ışığıyla da düÅŸüncesini hep yenilemiÅŸtir. Bu baÄŸlamda biz dört kapıyı bir akedemik eÄŸitim, kemale ulaÅŸmak için bir sınav olarak görmekteyiz. O nedenle de, dört kapıya ÅŸu pencereden de bakarız: DoÄŸrusu Alevilik, ilimin sonunun olmadığı ‘’Ebedin sonu, Ezelin de baÅŸlangıcıdır’’ düÅŸüncesini savunan, yenilikci, halk yönetimi ve insana odaklanmış bir yönetim düzeni ve kültürel yaÅŸam biçimidir. HoÅŸca kalın, Hakça kalın  - Veyis HaydardedeoÄŸlu